จะเลือกใช้ แป้นหมุนปั้นดินเผา แบบไหนระหว่าง แป้นหมุนแรงคน กับ แป้นหมุนไฟฟ้า? คำถามนี้คนที่ตอบได้ดีที่สุดก็คือ "ตัวคุณเอง" เพราะงานเซรามิกแต่ละชนิด รวมถึงความถนัดของช่างปั้นแต่ละคนนั้นไม่เหมือนกัน แถมทั้งสองประเภทก็มีจุดเด่นข้อดีที่ต่างกันออกไป
วันนี้เราเลยขอพาทุกคนมาทำความรู้จักกับ "แป้นหมุนชนิดใช้แรงคน" กันสักนิด เผื่อจะช่วยให้ตัดสินใจเลือกเครื่องมือปั้นดินเผาที่เข้ามือได้ง่ายขึ้น
แป้นหมุนชนิดใช้แรงคน แบ่งออกเป็น 3 แบบหลักๆ ได้แก่:
-
แป้นหมุนชนิดใช้เท้าถีบกับแป้น (Kick Wheel)
-
ลักษณะ: ตัวแป้นมีขนาดค่อนข้างใหญ่และมีน้ำหนักมาก วางสูงจากพื้นดินเล็กน้อยเพื่อให้สะดวกต่อการใช้เท้าถีบให้หมุน หรือจะให้มีคนช่วยใช้มือหมุนแป้นร่วมด้วยก็ได้
-
จุดเด่น: เหมาะมากสำหรับการขึ้นรูป ผลิตภัณฑ์ดินเผาขนาดใหญ่ เพราะตัวแป้นนิ่ง ไม่สั่นสะเทือนขณะปั้น และรับน้ำหนักชิ้นงานได้ดีมากๆ แต่ข้อสังเกตคืออาจจะต้องออกแรงในการหมุนค่อนข้างเยอะสักหน่อย
-
-
แป้นหมุนชนิดที่มีคันสำหรับใช้เท้าถีบ
-
ลักษณะ: ตัวแป้นจะมีข้อต่อเชื่อมไปยังล้อถ่วงน้ำหนักด้านล่าง แล้วต่อคันโยกจากแกนเพลาออกมาเป็นที่เท้าถีบ ระดับความสูงของตัวแป้นจะอยู่ที่ประมาณ 75-80 เซนติเมตร
-
จุดเด่น: ด้วยน้ำหนักของล้อถ่วงด้านล่าง ทำให้ ผ่อนแรงในการถีบได้มากกว่าแบบแรก โดยขณะที่เรากำลังขึ้นรูปชิ้นงานเซรามิก คันโยกเท้าถีบจะเคลื่อนไหวไปตามจังหวะการหมุนของแป้นตลอดเวลา คุมจังหวะได้เพลินๆ เลย
-
-
แป้นหมุนชนิดใช้มือหมุน (แป้นหมุนพื้นบ้าน)
-
ลักษณะ: นิยมใช้กันมากในกลุ่มช่างปั้นดินเผาพื้นบ้าน มีชื่อเรียกตามท้องถิ่น เช่น พะมอน หรือ แป้นหมุนดินเผาด่านเกวียน (จังหวัดนครราชสีมา) เป็นแป้นหมุนวงกลมที่มักจะทำงานร่วมกันเป็นคู่ (2 คน)
-
จุดเด่น: ช่างปั้นคนแรกจะทำหน้าที่นำดินเหนียวขึ้นรูปทรงไปเรื่อยๆ ส่วนอีกคนจะช่วยหมุนพะมอนให้สอดคล้องกับจังหวะที่ต้องการอย่างสัมพันธ์กัน โดยตลอดเวลาการขึ้นรูป จะต้องใช้ผ้าชุบน้ำคอยซับดินอยู่เสมอเพื่อไม่ให้ดินแห้งเร็วเกินไป
-
สรุปก่อนเลือกซื้อ : ไม่ว่าจะเป็นแป้นหมุนแรงคน หรือแป้นหมุนไฟฟ้า ต่างก็มีเสน่ห์และเอกลักษณ์ในการสร้างสรรค์งานเซรามิกที่ต่างกัน ลองพิจารณาจาก ขนาดงานที่ต้องการปั้น พื้นที่จัดวาง และ สไตล์การทำงานของคุณ ดูนะคะ แล้วคุณจะได้แป้นหมุนปั้นดินเผาคู่ใจที่ใช้นานจนลืมเลยค่ะ