เผาเคลือบคืออะไร? รู้จักการเผาเคลือบเซรามิก (Glaze Firing)

อย่างที่เคยบอกไปก่อนหน้านี้ว่า งานเซรามิก ไม่ได้มีขั้นตอนการผลิตเพียง 2–3 ขั้นตอนเท่านั้น แต่ยังมีอีกหนึ่งขั้นตอนสำคัญที่ต้องทำความเข้าใจและใส่ใจเป็นพิเศษ นั่นคือ การเผาเคลือบ (Glaze Firing) ซึ่งเป็นขั้นตอนที่ทำหลังจากการเผาดิบและการชุบน้ำเคลือบ

การเผาเคลือบ คือ การนำชิ้นงานเซรามิกที่ผ่านการชุบน้ำเคลือบเข้า เตาเผาเซรามิก เพื่อเผาให้น้ำเคลือบเกิดการหลอมตัวและยึดเกาะกับผิวชิ้นงาน จนเกิดเป็นพื้นผิวตามคุณสมบัติของเคลือบแต่ละชนิด เช่น ผิวเคลือบเงาแวววาว ผิวกึ่งเงา หรือผิวเคลือบด้าน ที่มีความแข็งแรงและเหมาะกับการใช้งาน

อุณหภูมิในการเผาเคลือบ

อุณหภูมิเผาเคลือบ ไม่ได้กำหนดเป็นตัวเลขเดียวสำหรับเซรามิกทุกประเภท แต่ขึ้นอยู่กับชนิดของเนื้อดิน น้ำเคลือบ และอุณหภูมิที่ผู้ผลิตกำหนด โดยทั่วไปควรตรวจสอบข้อมูลของเคลือบและดินแต่ละชนิดก่อนนำเข้าเตาเผา เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ที่เหมาะสมและลดความเสี่ยงที่ชิ้นงานจะเสียหาย

สำหรับชิ้นงานที่มีขนาดใหญ่หรือมีความหนามาก ควรควบคุมอัตราการเพิ่มอุณหภูมิและยืดระยะเวลาในการเผาให้เหมาะสม เพื่อช่วยลดความเสี่ยงจากการแตกร้าวหรือความเสียหายจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างรวดเร็ว

อีกหนึ่งตัวช่วยที่ใช้ในการตรวจสอบการเผาคือ โคนวัดอุณหภูมิ (Pyrometric Cone) ซึ่งใช้ประเมินผลของความร้อนที่ชิ้นงานได้รับจริง โดยพิจารณาจากทั้งอุณหภูมิและระยะเวลาที่ได้รับความร้อน หรือที่เรียกว่า Heatwork ดังนั้น การเผาโดยใช้โคนจึงควรอ้างอิงตามชนิดของโคนและคำแนะนำที่เหมาะสม ไม่ควรกำหนดเวลาหลังโคนล้มแบบตายตัวสำหรับทุกกรณี

ข้อควรรู้ก่อนนำชิ้นงานเข้าเตาเผาเคลือบ

สิ่งสำคัญที่ควรใส่ใจในการ เผาเคลือบเซรามิก คือการเตรียมชิ้นงานและจัดวางภายในเตาอย่างถูกต้อง เพื่อป้องกันความเสียหายที่อาจเกิดขึ้นระหว่างการเผา

• เช็ดน้ำเคลือบบริเวณก้นชิ้นงานให้สะอาด
• เว้นระยะห่างระหว่างชิ้นงาน
• กันเคลือบไหลไปดินชั้นวางในเตาด้วยการใช้ Kiln Wash 
• บางประเภท อาจเลือกใช้ ขาตั้งรองชิ้นงาน (Stilts) เพื่อช่วยยกชิ้นงานขึ้นและป้องกันไม่ให้เคลือบสัมผัสกับพื้นเตาโดยตรง
• ปล่อยให้เตาเย็นลงอย่างช้า ๆ และเป็นธรรมชาติ 

ทำความสะอาดเตาเผาก่อนทุกครั้ง

ก่อนนำชิ้นงานเข้า เตาเผาเซรามิก ควรตรวจสอบและทำความสะอาดภายในเตาทุกครั้ง เพื่อกำจัดเศษดิน เศษหิน ฝุ่น หรือเศษวัสดุที่อาจตกลงมาติดบนชิ้นงานระหว่างการเผา

เพราะแม้เศษวัสดุเพียงเล็กน้อยก็อาจทำให้เกิดตำหนิบนพื้นผิวเคลือบ ส่งผลต่อความสวยงาม คุณภาพ และมูลค่าของชิ้นงานได้

ดังนั้น การเผาเคลือบ (Glaze Firing) จึงเป็นอีกขั้นตอนสำคัญที่คนทำเซรามิกไม่ควรมองข้าม การเลือกอุณหภูมิให้เหมาะกับชนิดของดินและน้ำเคลือบ การเตรียมชิ้นงานอย่างถูกต้อง รวมถึงการจัดวางชิ้นงานและดูแลเตาเผาอย่างเหมาะสม ล้วนมีผลต่อคุณภาพของผลงาน

หากใส่ใจในรายละเอียดตั้งแต่ก่อนเผา ก็จะช่วยลดความเสียหายและเพิ่มโอกาสให้ได้ชิ้นงานเซรามิกที่สวยงามและมีคุณภาพมากขึ้น