มือใหม่ต้องรู้! จัดเตาเผาเคลือบเซรามิกอย่างไร ไม่ให้งานติดชั้น เคลือบด่าง หรือเตาพัง

การจัดงานเข้าเตาเผาเคลือบ (Glaze Firing) เป็นขั้นตอนสำคัญที่ต้องใช้ความพิถีพิถันสูงกว่าการเผาดิบ ลองมาดูเทคนิคการเตรียมตัวและการจัดวางชิ้นงาน เพื่อให้ผลงานออกมาสวยสมบูรณ์แบบและยืดอายุการใช้งานของเตาเผาเซรามิกกัน

1. จัดลำดับการหยิบจับชิ้นงาน

วางแผนโหลดชิ้นงานที่ใช้ เคลือบสีอ่อน เข้าเตาก่อนเสมอ และควรเตรียมผ้าสะอาดไว้เช็ดมืออยู่ตลอด โดยเฉพาะหลังจากจับชิ้นงานที่ทา เคลือบสีเข้ม เพื่อป้องกันไม่ให้สีเคลือบปนเปื้อนข้ามชิ้นงานจนสีเพี้ยน

2. เตรียมและทำความสะอาดชั้นวางเตาเผา

ก่อนเริ่มโหลดงานเข้าเตา ต้องเช็กชั้นวางเตาเผาให้แน่ใจว่าไม่มีเศษน้ำยาเคลือบเก่าติดอยู่ เพราะเศษเคลือบเดิมอาจละลายมาเลอะชิ้นงานใหม่หรือทำให้ชั้นเตาเสียหายได้

• หากมีรอยหยดเคลือบเก่า ให้ใช้สกัดหรือหินลับมีดค่อยๆ ขูด/ตะไบออก แล้วอุดรอยด้วย Kiln Wash (น้ำยาทากันติดชั้นเตา)
• ควรสวมถุงมือแล้วเช็ดทำความสะอาดฝุ่นและเศษสิ่งสกปรกบนชั้นวางก่อนใช้งาน เพื่อป้องกันเศษฝุ่นตกใส่ชิ้นงานด้านล่าง
• ทา Kiln Wash บนชั้นวางเตาเผาให้เรียบร้อยก่อนวางชิ้นงานใหม่

3. วางโครงสร้างขาเตาให้สมดุล

กำหนดจุดวางขาเตาเป็นรูปสามเหลี่ยม เพื่อการรับน้ำหนักที่มั่นคง คือ 2 จุดที่มุมซ้าย-ขวา และ 1 จุดตรงกลางฝั่งตรงข้าม โดยจัดให้ชั้นวางชั้นล่างสุดอยู่ห่างจากพื้นเตาประมาณ 1 นิ้ว เพื่อให้ความร้อนและอากาศหมุนเวียนได้สม่ำเสมอทั่วห้องเผา (ข้อควรระวัง: ขณะยกชั้นวางหรือจัดวางชิ้นงาน ระวังอย่าให้ชนจนเทอร์โมคัปเปิล (Thermocouple) หักหรือร้าว)

4. เว้นระยะห่าง ป้องกันชิ้นงานติดกัน

ชิ้นงานที่ทาเคลือบเซรามิกแล้ว ห้ามวางซ้อนหรือสัมผัสกันเด็ดขาด ต้องเว้นช่องว่างระหว่างชิ้นงานแต่ละชิ้นให้พอเหมาะ การเผาเคลือบจึงใช้พื้นที่มากกว่าการเผาดิบอย่างเห็นได้ชัด และอย่าลืมเช็ดมือทุกครั้งก่อนหยิบจับชิ้นงานชิ้นถัดไป

5. วาง CONE วัดความร้อนเพื่อความแม่นยำ

หากต้องการเช็กอุณหภูมิการเผาเคลือบให้แม่นยำ ควรวาง Cone วัดความร้อน (Pyrometric Cone) ไว้ภายในห้องเผา ตำแหน่งที่เหมาะสมคือบริเวณกึ่งกลางความสูงของเตา หากเป็นไปได้แนะนำให้วางมากกว่า 2 จุดขึ้นไป เพื่อตรวจสอบการกระจายความร้อนในเตาได้อย่างทั่วถึง

6. การซ้อนชั้นและการปิดฝาเตา

เมื่อวางชิ้นงานชั้นล่างเต็มแล้ว ให้เรียงขาเตาชุดถัดไป ให้อยู่ในตำแหน่งตรงกับขาเตาชั้นล่างเสมอ เพื่อกระจายน้ำหนักอย่างสมดุล แล้วค่อยวางชั้นวางเตาชั้นบนลงไปอย่างระมัดระวัง ระวังอย่าให้กระแทกอิฐทนไฟ เติมชิ้นงานในลักษณะเดียวกัน โดยเว้นระยะห่างระหว่างชิ้นงานชั้นบนสุดกับฝาเตาไว้อย่างน้อย 1 นิ้ว จากนั้นค่อยๆ ปิดฝาเตาเผาช้าๆ เพื่อป้องกันไม่ให้ผงฝุ่นหรือเศษอิฐทนไฟร่วงลงไปเกาะบนผิวเคลือบ

7. ข้อควรสังเกตขณะเตาเย็นลงและการบันทึก

เมื่อถึงขั้นตอนเปิดเตายกงานออก หากได้ยินเสียง "ปิง" เป็นระยะ ไม่ต้องตกใจ เสียงนี้เกิดจากชั้นแก้วของน้ำยาเคลือบที่มีความร้อนสัมผัสกับอากาศภายนอกที่เย็นกว่า

และสิ่งสำคัญที่สุดคือ การจดบันทึกการเผา โดยให้เริ่มบันทึกรายละเอียดตั้งแต่ขั้นตอนการโหลดงาน อุณหภูมิ เวลาที่ใช้ ไปจนจบกระบวนการเผา เพื่อเก็บเป็นข้อมูลในการปรับปรุงงานเผารอบถัดไป